Poesie di Raffaele Viviani  
MAST’ERRICO
Nu vecariello: case sgarrupate,
spurcate e stunacate tutt’e mure.
For’’e pputeche volleno ‘e pignate,
passano ‘e voce ‘e tutt’’e venneture.

E Mast’errico, ‘nnanz’o bancariello,
vatte ‘na meza sola p’allungà:
e mentre ‘a ‘ngasa e ‘a stenne cu ‘o martiello
se mette dinto ‘e rrecchie cu ‘o ccantà.

‘O sole, ‘e mosche e ‘o canto ‘e Mast’Errico:
putite immaginà ched’è stu vico.


‘A ‘na fenesta tre cammise spase
D’’a signora Clotilde: tre mappine.
Apprimma ‘e mmette in mostra; po’ s’è ttrase,
‘e taglie, ‘accorce e ‘e ppassa p’’e bambine.

Pe’ nnanze ‘e piede sempe ‘na gallina
E n’ata puzzulea dint’a munnezza;
na vecchia sciacqua ‘e panne ‘int’a ‘na tina,
e nu ciuccio passea senza capezza.

L’afa ‘e calore, ‘a puzza ‘e Mast’Errico,
putite immaginà ched’è stu vico.


Stu Mast’Errico tene na mugliera
C’’a chiammano “’a surdata” e è nu surdato.
‘A che se sose, d’’a matina a sera,
fa chiacchiere cu tutt’o vicinato.

Nu tuppo ‘ncoppa, cu na ddiece ‘e trippa,
scavezza, cu ‘e papuscie e ‘a campanella;
iastemma a tutte ‘e sante, fuma ‘a pippa,
e cu na tela ‘e sacco pe’ vunnella.

Penzanno a sta mugliera ‘e Mast’Errico,
putite immaginà ched’è stu vico.


E sta surdata è pure annammecata:
s’’a ‘ntenne cu nu favezo pezzente.
‘O ssanno pure ‘e pprete ‘e miez’’a strata,
ma sulo Mast’Errico ‘un sape niente.

‘A gente passa:-Piecoro! – Crapone!
‘A surdata s’offenne e mena ‘e mmane.
Ce sta chi sparte e leva ‘accasione,
e chi cchiù attizza e ce s’azzuppa ‘o ppane.

‘E strille, ‘ a folla e ‘e ccorna ‘e mast’Errico,
putite immaginà ched’è stu vico.


Stu favezo pezzente, p’’a surdata
Lassaie ‘a mugliera; e chesta spisso sponta
A fore ‘o vico tutta verdiata,
se piazza ‘nnanze ‘o vascio, e che lle conta!

-T’he pigliato a maritemo! Io te scanno!
E Mast’Errico sente e vatte ‘a sola.
-E st’atu scurnacchiato sta magnanno?
E Mast’Errico, manco na parola.

Allucche e sische e ‘a faccia ‘e Mast’Errico:
putite immaginà ched’è stu vico.


E ‘o figlio ‘e Mast’Errico, “Strummulillo”:
l’uocchie scazzate, ‘o naso ca lle scorre:
è ‘n’assassino, nu diavulillo.
A che se sceta, o chiagne o strilla, o corre.

-Peppino, sodo!-dice ‘o pato e ‘o guarda
‘a coppa ‘a lenta pe’ lle fa’ na cera.
A gatta zompa, se ‘mmocca na sarda,
e ‘a surdata cu ‘a scopa fino a sera.

‘A mamma, ‘o figlio, ‘a gatta ‘e mast’Errico:
putite immaginà ched’è stu vico.


E pure vuie penzate: che sarrie
Senza sta gente chistu vecariello?
Nun se redesse cchiù, se murarrie,
fernesse tutt’o spasso, tutt’o bello.

Pe ‘nnanze ‘e piede ce ha da sta ‘a gallina,
‘o favezo pezzente cu ‘a mugliera,
‘e panne spase, ‘a gatta, ‘o ciuccio, ‘a tina,
si no nun sape ‘e niente, buonasera.

Sta rrobba cu ‘a famiglia ‘e Mast’Errico,
campa ‘a tant’anne comme campa ‘o vico.
 
GUERRA E PACE
‘Ntiempo ‘e pace, ‘e marenare:
figlie ‘nterra e varche a mmare.
‘Ntiempo ‘e guerra, juorne amare:
varche ‘nterra e figlie a mmare.

Guerra e pace, pace e guerra:
se distrugge e cresce a terra.
 
STRUSCIO
Giovedì santo ‘o struscio è nu via vaie:
Tuledo è chiena ‘e gente ‘ntulettata,
ca a pede s’ha da fa sta cammenata,
pe mantenè ‘n’usanza antica assaie.

-Mammà, ci andiamo?-Jammo. Ma che faie?
-Vediamo due sepolcri e ‘a passeggiata.
E ‘a signorina afflitta e ‘ncepriata
Cerca ‘o marito ca nun trova maie.

‘A mamma areto, stanca, pecchè ha visto
Ca st’atu struscio pure se n’è ghiuto,
senza truvà chill’atu Ggiesucristo,

s’accosta ‘a figlia:-Titinè, a mammà,
ccà cunzumammo scarpe.-L’ho veduto.
E me l’hai detto pure un anno fa.

‘O struscio, passeggio, deriva dall’usanza napoletana
del giovedì santo di andare in giro a visitare i sepolcri di sette chiese.